Tác phẩm Quan Âm ngọc hoàng long 92cm

Quán Thế Âm Trụ Long Quá Hải — đề tài của tác phẩm này

Trong tạo hình Phật giáo Á Đông, Quan Âm hiện thân với rất nhiều hình tướng khác nhau. Tác phẩm này chọn hình tướng Trụ Long Quá Hải: Bồ Tát đứng thẳng trên mình rồng đang vượt sóng, tay phải nâng nhành dương liễu, tay trái giữ bình cam lồ trước bụng. Đây là bố cục đòi hỏi khối đá cao và liền mạch, nên rất hiếm gặp ở khổ lớn.

Nhìn từ dưới lên, tác phẩm dựng thành ba tầng nối liền nhau. Tầng dưới cùng là sóng nước cuộn lớp lớp, mỗi ngọn sóng xoáy tròn rồi bung ra. Từ trong sóng, thân rồng vảy nổi rõ vươn lên ôm lấy toàn bộ chiều cao tác phẩm — đầu rồng ngẩng ở phía trước với bờm, râu và sừng tạc rời từng sợi, đuôi và một chân trước vắt lên phía sau lưng Bồ Tát. Tầng giữa là thân Bồ Tát trong tà áo nhiều lớp buông dài, thân áo và dải thiên y bay ngược ra hai bên như đang giữa gió biển.

Tầng trên cùng là vầng hào quang lá đề, cũng tạc từ chính khối ngọc ấy. Lòng hào quang để trơn, mài phẳng và mỏng nên ánh sáng đi qua làm hiện lên các mạch vân tự nhiên trong đá; riêng đường viền ngoài được chạm thủng thành từng ngọn lửa cuộn, xen giữa là những lỗ tròn nhỏ. Chi tiết viền lửa mảnh ấy nằm ở vị trí cao nhất và mỏng nhất của tác phẩm — chỗ mà một sơ suất là mất cả khối ngọc.

Trên vành mũ Bồ Tát có hóa Phật — pho Phật nhỏ tạc trong mũ, dấu hiệu nhận diện của Quan Thế Âm. Diện tượng đầy đặn, mắt khép hờ nhìn xuống, khóe môi giữ nét hàm tiếu. Trước ngực là chuỗi anh lạc khắc chìm chạy vòng qua cổ áo.

Ngọc Hoàng Long — sắc vàng mật và những mạch vân không lặp lại

Ngọc Hoàng Long cho một sắc vàng mật ấm rất riêng, khác hẳn cái trong lạnh của thạch anh trắng. Đá không trong suốt mà trong mờ: ánh sáng đi qua được nhưng bị tán ra, nên bề mặt luôn có cảm giác no đầy chứ không sắc lạnh. Ở những chỗ đá mỏng như lòng hào quang hay vành tà áo, màu chuyển sang cam hổ phách sáng.

Chạy trong khối ngọc là các mạch vân tự nhiên màu đậm hơn nền, có chỗ tụ thành đám mây, có chỗ kéo dài thành vệt. Anh chị nhìn kỹ vùng hào quang trong ảnh sẽ thấy rõ những mạch này. Đây là dấu vết hình thành của đá trong lòng đất — thứ không khuôn đúc nào tái tạo được, và cũng là lý do không có hai tác phẩm ngọc Hoàng Long nào giống hệt nhau.

Cần nói rõ để anh chị chọn đúng theo nhu cầu: ngọc Hoàng Long mềm hơn thạch anh khá nhiều, chỉ khoảng 3 trên thang Mohs so với 7 của thạch anh. Đổi lại, chính độ mềm ấy cho phép nghệ nhân chạm được những chi tiết mảnh và sâu mà trên thạch anh gần như không thực hiện nổi ở khổ này — từng sợi bờm rồng, từng ngọn lửa trên viền hào quang, từng lớp sóng lồng vào nhau. Phần bảo quản vì thế cũng khác, ROXI ghi rõ ở mục dưới.

Cái khó của một khối ngọc cao 78 cm

Với tượng khổ nhỏ, thợ có thể chọn vùng đẹp nhất của phôi và bỏ phần còn lại. Với một tác phẩm cao 78 cm rộng 33 cm, không có lựa chọn đó: toàn bộ khối ngọc phải sạch mạch nứt từ chân tới đỉnh. Chỉ cần một đường rạn ngầm chạy ngang vùng hào quang hay vùng cổ Bồ Tát, cả khối bỏ đi. Khối ngọc Hoàng Long nguyên vẹn ở kích thước này là điều kiện tiên quyết, và cũng là phần khó tìm nhất.

Điểm thứ hai là chạm thủng. Anh chị nhìn ảnh cận phần đế sẽ thấy nhiều khoảng trống xuyên qua thân tác phẩm — giữa thân rồng và tà áo, giữa các lớp sóng, dưới bụng rồng. Mỗi lỗ thủng ấy vừa làm tác phẩm nhẹ và thoáng, vừa là một lần đá có thể vỡ theo mạch. Trên khối 36,65 kg, những khoảng thủng này được đục sau cùng, khi phần lớn công đã hoàn thành.

Điểm thứ ba là trọng lượng. Tác phẩm nặng 36,65 kg riêng phần ngọc, dồn hết vào một mặt chân đế rộng 33 cm. Trong suốt quá trình chế tác, khối đá phải được kê đỡ liên tục; một cú nghiêng hay va chạm ở giai đoạn cuối cũng đủ làm hỏng công của nhiều tháng.

Thông số và chứng thư

Tác phẩm có chứng thư riêng, do một đơn vị kiểm định độc lập lập và ký, ghi rõ tên loại đá cùng khối lượng đo được của chính khối ngọc. Chính sách chung của ROXI là cấp chứng thư cho mọi sản phẩm đá tự nhiên từ mức 3.000.000 ₫. Khi anh chị tới xưởng, ROXI đưa chứng thư ra cùng lúc với tác phẩm để anh chị đối chiếu tại chỗ.

Bày và giữ gìn — ngọc Hoàng Long cần cách chăm khác thạch anh

Đây là phần anh chị nên đọc kỹ, vì cách giữ gìn ngọc Hoàng Long không giống các pho thạch anh trong cùng danh mục.

• Tránh mọi thứ có tính axit. Ngọc Hoàng Long phản ứng với axit, nên giấm, chanh, nước lau kính, nước tẩy rửa nhà bếp đều có thể làm mờ ố bề mặt vĩnh viễn. Chỉ dùng khăn mềm khô, hoặc khăn ẩm vắt thật kiệt bằng nước sạch.
• Lau nhẹ tay. Ở độ cứng khoảng 3 Mohs, đá này mềm hơn thạch anh nhiều và có thể bị xước bởi chính hạt bụi cát bám trên khăn. Phủi bụi bằng chổi lông mềm trước, rồi mới lau.
• Chỗ đặt: mặt bằng tối thiểu 43 × 24 cm, chiều cao thông thủy trên 95 cm. Trọn bộ nặng 39,55 kg nên cần mặt tủ hoặc bệ chịu lực tốt, đặt trọn đế lên mặt phẳng, không để mép đế nhô ra.
• Ánh sáng: đèn ấm rọi chếch từ trên xuống hoặc từ sau lưng làm hiện các mạch vân trong lòng hào quang. Tránh nắng chiếu trực tiếp kéo dài.
• Khi di chuyển: luôn cần hai người. Đỡ vào phần đế đá và phần thân dưới, tuyệt đối không nhấc bằng viền hào quang, đầu rồng hay nhành dương liễu — đây là ba chi tiết mảnh nhất của tác phẩm.
• Vận chuyển: ROXI đóng khung gỗ riêng cho tác phẩm khổ này, tách phần ngọc khỏi đế và chèn xốp nhiều lớp. Với các pho gần 40 kg, anh chị nên đo trước chiều rộng lối vào và cầu thang.

Hình tướng Quan Âm đứng trên mình rồng vượt biển, theo quan niệm dân gian, mang ý nghĩa che chở cho những chuyến đi xa và những việc lớn; rồng thì gắn với mưa thuận gió hòa. Đó là chuyện thuộc về đức tin từng nhà và ROXI không diễn giải thay anh chị. Những gì ROXI chịu trách nhiệm nằm ở khối ngọc Hoàng Long tự nhiên, công chạm khắc suốt nhiều tháng và tờ chứng thư kèm theo.

Ở khổ 92 cm, ảnh chụp không truyền tải được cảm giác khối và chiều sâu của các lớp chạm. Anh chị nên đứng trước tác phẩm một lần. Xưởng ROXI ở số 141 Lương Thế Vinh, P. Đại Mỗ, Hà Nội; đón khách các ngày Thứ 2 tới Thứ 7, từ 08:00 đến 18:00. Trường hợp không tiện đi lại, anh chị nhắn mã TUONG1102 vào Zalo 0972620000 để xưởng quay clip đi vòng quanh tác phẩm.

Câu hỏi về tác phẩm này

Kích thước và khối lượng do xưởng ROXI đo trực tiếp; nội dung rà lại tháng 08/2026. Mức giá hiện hành xem ở khối thông tin phía trên.